EYP (e-Yazışma Paketi) Dosyası Nedir, Nasıl Açılır?

Paketin içinde neler var?

EYP, Office belgelerinin de kullandığı Open Packaging Conventions (OPC) yapısına dayanır; teknik olarak içinde klasörler ve dosyalar bulunan bir ZIP arşividir. Kamu Sertifikasyon Merkezi'nin EYP uyum rehberinde geçen temel bileşenler şunlardır. Üstveri: konu, sayı, tarih, gönderen ve alıcı gibi bilgileri XML olarak tutar; geçerli bir pakette tam olarak bir tane bulunur. Üst Yazı: yazının kendisidir; rehber metin tabanlı üst yazı ve imzalı ekler için PDF/A biçimini şart koşar. Ekler: yazıya iliştirilen belgelerdir.

Paket Özeti (PaketOzeti.xml) üstveri, üst yazı ve eklerin özet değerlerini listeler ve yazıyı imzalayan kişinin elektronik imzasıyla imzalanır. Nihai Özet (NihaiOzet.xml) imzalar dâhil tüm bileşenlerin özetlerini içerir ve kurumun elektronik mührüyle mühürlenir. Paraf imzası kullanılmışsa ayrıca bir paraf özeti bulunur. Aynı rehber, EBYS uygulamalarının imzaları CAdES biçiminde uzun dönemli profile, mührü ise arşiv profiline uygun üretmesini arar. Özet değerleri sayesinde paketteki tek bir bayt değişse bile doğrulama başarısız olur; paket içeriğinin düzenlenmemesinin nedeni budur.

EYP 2.0 şifreli paket gönderimine de olanak tanır. Şifrelenmiş bir paketin içeriği yalnızca alıcının anahtarıyla açılabilir; bu tür paketler tarayıcıdaki görüntüleyicide okunmaz.

Bu yapının sade bir sonucu var: paketin içindeki üst yazı PDF'i, okumak için ayrı bir dosya olarak da işe yarar, ancak kurumun imzası ve mührü PDF'in içinde değil paketin özet dosyalarına bağlı olarak durur.

EYP Görüntüleyici ile paketi açma

EYP Görüntüleyici sayfasına .eyp dosyasını sürükleyin. Araç .zip uzantılı kopyaları da kabul eder. Paket tarayıcıda açılır ve dört bölüm gösterilir. Üstte, üstveri XML'inden okunabilen alanlar listelenir: konu, sayı, tarih, kurum adı gibi etiketler Türkçeleştirilir, tanımadığı alanlar XML'deki adıyla görünür. Alan adları rehber sürümüne göre değişebildiği için bazı paketlerde liste kısa olabilir.

Paketin içinde adı üst yazıyı işaret eden bir PDF varsa, sayfada doğrudan gösterilir; tarayıcınızın yerleşik PDF görüntüleyicisiyle yakınlaştırabilir veya yazdırabilirsiniz. Ardından paket içeriği gruplara ayrılır: Üst Yazı, Ekler, İmza / Mühür, Üstveri ve Diğer. Özet dosyaları gibi sınıflandırılamayan parçalar Diğer grubunda görünür. Her dosyanın yanında boyutu ve İndir düğmesi bulunur.

Ekler PDF ise indirip PDF Görüntüleyici'de açın. Kurumlar arası yazışmada UYAP kaynaklı .udf belgesi gelmişse UDF Görüntüleyici'yi, imza dosyasının teknik izlerini görmek istiyorsanız P7S görüntüleyiciyi kullanabilirsiniz. Paket imza veya mühür dosyası içeriyorsa üstte bir uyarı çıkar.

Paketi aldıktan sonra kısa bir kontrol listesi

Paketi açtıktan sonra birkaç dakikalık bir kontrol, ileride yaşanabilecek karışıklıkları önler. Önce üstverideki sayı, tarih ve konu bilgisinin, sayfada gösterilen üst yazı PDF'indeki bilgilerle aynı olduğuna bakın. e-Yazışma Teknik Rehberi'ne göre eklere ilişkin bilgiler de üstveride yer alır; üstveri listesinde gördüğünüz ek adları ile Paket içeriği bölümündeki Ekler grubunda listelenen dosyaları karşılaştırın. Üst yazıda ekleri sayan bir satır varsa onu da dikkate alın. Eksik görünen bir ek varsa gönderen kurumla iletişime geçmeden önce Diğer grubuna yanlışlıkla düşmüş bir dosya olup olmadığını kontrol edin.

Paketin imza veya mühür içerdiğini gösteren uyarıyı gördüyseniz bu, dosyada ilgili parçaların bulunduğu anlamına gelir; geçerli oldukları anlamına gelmez. Resmi bir işlemde bu belgeye dayanacaksanız doğrulamayı kurumunuzun EBYS'sinde ya da e-imza doğrulama yazılımında yapın. Son olarak özgün .eyp dosyasını, indirdiğiniz ek dosyalardan ayrı bir klasörde, adını değiştirmeden arşivleyin. Böylece hangi dosyanın kurumdan geldiği, hangisinin sizin çıkardığınız kopya olduğu karışmaz.

Aracın yapmadıkları ve sorun giderme

Görüntüleyici imza ve mühür doğrulaması yapmaz, sertifikanın geçerliliğine veya belgenin resmi niteliğine karar vermez. Bu doğrulama kurumsal EBYS'ler ve e-imza doğrulama yazılımlarıyla yapılır. Araç bilinçli olarak düzenleme de sunmaz, çünkü paketin herhangi bir parçasını değiştirmek özet değerlerini bozar. İndirdiğiniz tek tek dosyalar, örneğin üst yazı PDF'i, paketin dışına çıktığında imza bütünlüğünden kopar. Resmi işlem için kurumun gönderdiği özgün .eyp dosyasını saklayın.

Paket açılamadı hatası alıyorsanız önce dosya boyutuna bakın; e-posta istemcileri veya mesajlaşma uygulamaları büyük ekleri bozabilir ya da yeniden adlandırabilir. Dosya şifreliyse ZIP olarak okunamaz ve aynı hatayı verir. Üst yazı sayfada görünmüyor ama paket listesinde PDF duruyorsa, dosya adı beklenen kalıba uymuyordur; İndir ile kaydedip ayrıca açın. Üst yazı PDF değil de başka bir biçimdeyse de aynı yolu izleyin.

Paket tarayıcıda çözülür ve dosya içeriği sunucuya yüklenmez; sayfada analiz ve reklam betiklerinin çalıştığını belirtelim. Gizlilik derecesi taşıyan yazışmalarda kurumunuzun bilgi güvenliği kurallarına uyun.