Word Dosyası Bozuk, Açılmıyor: DOCX Kurtarma Yolları

Word "dosya bozuk olduğundan açılamıyor" dediğinde belgenin içindeki metin çoğu zaman hâlâ oradadır. DOCX dosyası tek parça bir kayıt değil, içinde XML dosyaları bulunan bir ZIP paketidir. Paketin bir parçası hasar gördüğünde Word bütün belgeyi reddedebilir, ama metni taşıyan dosya sağlam kalmış olabilir. Kurtarma işi bu yapıyı bilmekle başlar.

DOCX aslında nedir?

Word'ün 2007'den beri kullandığı DOCX biçimi, Ecma International'ın ECMA-376 standardıyla (ISO/IEC 29500 karşılığı) tanımlanır. Standardın ikinci bölümü Open Packaging Conventions adını taşır ve belgenin parçalarını ZIP tabanlı bir paket içinde saklamayı tarif eder. Tipik bir DOCX paketinin içinde şunlar bulunur:

• [Content_Types].xml: paketteki parçaların türlerini listeler,
• word/document.xml: belgenin asıl metni ve paragraf yapısı,
• word/styles.xml: stiller,
• word/media/ klasörü: belgeye eklenmiş resimler.

Bu yüzden "Word dosyası bozuk" iki farklı anlama gelebilir. Ya ZIP paketi hasarlıdır (örneğin dosya yarım inmiştir) ya da paket sağlamdır ama içindeki XML'lerden biri Word'ün beklediği kurallara uymaz. İlk durumda kurtarma zordur, ikincisinde metin genellikle kolayca çıkarılır.

Önce: gerçekten bozuk mu?

Microsoft'un Word'de hasarlı belgelerle ilgili sorun giderme makalesi, belgeyi suçlamadan önce yazılımı elemeyi önerir: başka Word belgelerinde aynı sorun oluyor mu, diğer Office programlarında benzer davranış var mı? Tüm belgeler sorun çıkarıyorsa sorun büyük olasılıkla Word'de, eklentilerde ya da işletim sistemindedir.

Buna birkaç pratik kontrol eklenebilir:

• Dosya boyutu: Birkaç KB'lık bir "sözleşme.docx" büyük olasılıkla yarım inmiştir ya da hiç belge değildir.
• Gerçek tür: Adı .docx olan dosya eski .doc biçiminde, parolayla şifrelenmiş ya da bir web sayfası olabilir. İlk baytlar PK ile başlamıyorsa DOCX değildir. Nasıl bakılacağını dosya uzantısı ve gerçek dosya türü yazısında anlattık.
• Parola: Parolayla korunan Office belgeleri ZIP olarak değil, şifreli bir Compound File kabı içinde saklanır. Bu tür bir dosyayı parolasız okuyan araçlar "bozuk" hatası verebilir; oysa belge sağlamdır.
• E-posta eki: Belge winmail.dat içinde geldiyse ayrı bir sorun vardır; winmail.dat yazısına bakın.

Microsoft'un önerdiği yöntemler

Microsoft'un sorun giderme makalesi (Word 2007 ve sonrası için, şu an arşivlenmiş sürümler bölümünde yayımlanıyor) belge açılmıyorsa sırayla denenecek yöntemler verir. Menü adları Word sürümüne ve arayüz diline göre biraz farklı olabilir.

Aç ve Onar

En hızlı deneme budur. Word'de Dosya › Aç ile gözat penceresini açın, belgeyi bir kez tıklayarak seçin, Aç düğmesinin yanındaki oka basın ve Aç ve Onar seçeneğini seçin. Word paketteki tutarsızlıkları düzeltmeye çalışır; başarırsa hangi parçaları değiştirdiğini bildirebilir. Belge açılırsa hemen yeni bir adla kaydedin.

Belgeyi taslak görünümünde, bağlantıları güncellemeden açmak

Microsoft'un ilk yöntemi Word'ü hafif bir modda çalıştırmaktır: Görünüm sekmesinden Taslak görünümüne geçin, Dosya › Seçenekler › Gelişmiş altında taslak yazı tipini ve resim yer tutucularını açın, "Açılışta otomatik bağlantıları güncelleştir" kutusunu kaldırın, Word'ü kapatıp belgeyi yeniden açın. Resimler ve bağlı içerik yüklenmediği için hasarlı bir parça yüzünden takılan belge bazen bu modda açılır.

Belgeyi yeni bir belgeye metin olarak eklemek

Boş bir belge oluşturun, Ekle sekmesinde Nesne düğmesinin okundan Dosyadaki Metin seçeneğini seçin ve hasarlı belgeyi gösterin. Microsoft son bölümdeki biçimlendirmeyi yeniden uygulamanız gerekebileceğini not eder.

"Herhangi Bir Dosyadan Metni Kurtar"

Dosya › Aç penceresinde dosya türü listesinden "Herhangi Bir Dosyadan Metni Kurtar (*.*)" seçeneğini seçip belgeyi açın. Microsoft bu dönüştürücünün sınırlarını açıkça yazar: biçimlendirme kaybolur; resimler, alanlar ve çizim nesneleri gibi metin olmayan öğeler de kaybolur. Buna karşın üst bilgi, alt bilgi, dipnot ve son not metinleri düz metin olarak korunur. Belgenin başında ve sonunda dönüştürülemeyen ikili karakterler kalabilir; kaydetmeden önce bunları silmeniz gerekir.

Belge açılıyor ama tuhaf davranıyorsa

Sayfalar sürekli yeniden numaralanıyor, düzen bozuluyor ya da Word donuyorsa Microsoft şu yolları önerir: son paragraf işareti hariç tüm içeriği yeni bir belgeye kopyalamak, belgeyi RTF olarak kaydedip yeniden Word biçimine çevirmek, Word'ü eklentisiz winword.exe /a komutuyla başlatmak ve belgenin bağlı olduğu şablonu değiştirmek. Hiçbiri işe yaramazsa son çare olarak belgeyi Not Defteri'nde açıp metni ayıklamayı önerir; bu yöntemde tüm biçimlendirme kaybolur.

Word yoksa ya da Word açamıyorsa: paketin içine bakmak

DOCX bir ZIP paketi olduğu için metne Word olmadan da ulaşılabilir. Yöntem basittir ve dosyayı değiştirmez:

1. Belgenin bir kopyasını alın ve kopyanın uzantısını .docx yerine .zip yapın.
2. Kopyayı ZIP görüntüleyici ile açın. Paket okunabiliyorsa içindeki dosyalar listelenir.
3. word/document.xml satırında "Önizle"ye basın; dosya XML görüntüleyicide açılır.
4. Metin, <w:t> etiketlerinin arasındadır. Kısa belgelerde bunları okuyup kopyalamak yeterlidir.
5. Resimlere ihtiyacınız varsa word/media/ klasöründeki dosyaları tek tek indirin.

Bu yöntemin işe yaraması için ZIP paketinin okunabilir olması gerekir. Dosya yarım inmişse paketin sonundaki içindekiler listesi eksik kalır ve arşiv hiç açılmayabilir; ZIP görüntüleyici birkaç farklı okuyucuyu sırayla dener, ama eksik veriyi geri getiremez. Arşiv tarafındaki olası sorunları ZIP dosyası açılmıyor yazısında ayrıntılı anlattık.

Tarayıcıda Word görüntüleyiciyle okumak

Word (DOCX) görüntüleyici belgeyi sunucuya yüklemeden tarayıcınızda HTML'e çevirir ve başlıkları, tabloları, listeleri ve resimleri gösterir. Word'ün katı davrandığı bazı küçük tutarsızlıklarda bu dönüştürücü içeriği yine gösterebilir; her hasarlı belgede işe yarayacağı ise söylenemez. Aktarılamayan öğeler olduğunda sayfada bir uyarı çıkar.

Belge açılırsa metni kurtarmak için üç çıkış yolu vardır: "TXT indir" düz metni kaydeder, "Word (.doc) indir" Word ve LibreOffice'te açılabilen bir dosya üretir, "Yazdır / PDF" tarayıcının PDF kaydetme ekranını açar. Sınırları da bilin: yalnızca .docx okunur, eski .doc ve parolalı belgeler açılmaz; karmaşık sayfa düzenlerinde görünüm Word'dekinden farklı olabilir. Farklı ofis biçimleri için kısa özet Word, PowerPoint ve ODT rehberinde.

Hangi durumda hangi yöntem?

Belgeyi kurtardıktan sonra bir alışkanlık edinmekte fayda var: önemli belgeleri tek kopya halinde e-posta ekinde ya da USB bellekte bekletmeyin. Bulut eşitlemesi veya düzenli yedek, bir sonraki "dosya bozuk" mesajını beş dakikalık bir sorun haline getirir.