Ofis biçimleri: kim üretir, içinde ne var?
DOCX ve PPTX, Word ve PowerPoint'in 2007 sürümünden beri varsayılan biçimleridir. Office Open XML adıyla önce Ecma International tarafından ECMA-376, ardından ISO/IEC 29500 olarak standartlaştırıldılar. Dosya aslında bir ZIP arşividir; metin, stiller, görseller ve slaytlar içinde ayrı XML parçaları olarak durur. Eski DOC ve PPT ise Office 97-2003 döneminin ikili biçimleridir ve tamamen farklı bir yapıya sahiptir.
ODT ve ODP, LibreOffice ve OpenOffice'in varsayılan biçimleri olan OpenDocument ailesindendir. OASIS tarafından geliştirilen bu biçim ISO/IEC 26300 olarak standartlaşmıştır ve o da içinde XML bulunan bir ZIP paketidir. Microsoft Office ODT dosyalarını açıp kaydedebilir, ancak karmaşık düzenlerde biçimler arası aktarımda küçük farklar oluşabilir.
RTF (Rich Text Format), Microsoft'un 1980'lerin sonunda tanıttığı, kalın, italik ve yazı tipi gibi biçimleri düz metin içindeki kontrol kelimeleriyle tutan bir biçimdir. Son belirtim sürümü 1.9.1, Mart 2008'de yayımlandı ve sonrasında güncellenmedi. WordPad, TextEdit ve pek çok eski yazılım RTF üretir; bu yüzden hâlâ farklı programlar arasında taşınabilir bir ara biçim olarak karşınıza çıkar.
Word belgelerini açma: DOCX görüntüleyici
Word (DOCX) Görüntüleyici belgeyi HTML'e dönüştürerek gösterir. Başlıklar, paragraflar, kalın ve italik yazılar, listeler, tablolar, bağlantılar ve belgeye gömülü görseller korunur. Sayfa kenar boşlukları, üstbilgi ve altbilgi, sayfa numaraları, metin kutuları ve belgenin sayfa sayfa düzeni ise birebir yansıtılmaz; metin tek bir akış olarak görünür. Bazı öğeler aktarılamadığında sayfada bu durumu belirten bir not çıkar.
Düzenle modunda belgenin üzerine tıklayıp yazabilir, kalın, italik ve altı çizili biçimlendirme uygulayabilirsiniz. Değişiklikleri uyguladıktan sonra üç çıktı seçeneği vardır: TXT indir yalnızca metni alır; Word (.doc) indir, Word ve LibreOffice'in açabildiği HTML tabanlı bir belge kaydeder; Yazdır / PDF ise belgeyi tarayıcının yazdırma penceresine gönderir, oradan PDF olarak kaydedebilirsiniz. Bu çıktılar özgün DOCX'in birebir kopyası değildir; resmi bir sözleşme veya dilekçede son biçimi mutlaka bir kelime işlemcide kontrol edin.
Yalnızca .docx desteklenir. Eski .doc dosyaları ve parola korumalı belgeler okunamadı uyarısı verir. Eski bir DOC dosyasını açmanız gerekiyorsa LibreOffice Writer ücretsiz bir seçenektir ve belgeyi DOCX olarak yeniden kaydedebilir.
Sunumlar: PPTX ve ODP görüntüleme
PowerPoint (PPTX) Görüntüleyici sunumun görsel tasarımını değil içeriğini çıkarır ve bunu ekranda açıkça belirtir. Her slayt numarasıyla ayrı bir kart olarak gösterilir: slayttaki metinler sırayla, tablolar tablo olarak, görseller küçük önizlemeler olarak ve varsa konuşmacı notları sarı bir kutuda listelenir. Tema, arka plan, yazı yerleşimi, animasyon ve geçişler görünmez.
Bu yaklaşımın pratik bir yararı vardır: bir sunumun metnini kopyalamak, konuşmacı notlarını okumak veya ekli görselleri görmek için slaytları tek tek açmanız gerekmez. Sınırları da bilinmeli. Grafiklerin ve SmartArt diyagramlarının içindeki yazılar ayrı parçalarda saklandığı için listede görünmeyebilir. Windows'a özgü EMF ve WMF görselleri tarayıcılar gösteremediği için atlanır. Yalnızca şekillerden oluşan bir slaytta metin bulunamadı notu çıkar. Eski .ppt biçimi desteklenmez.
ODT ve ODP dosyaları OpenDocument görüntüleyicide açılır. ODT belgelerinde başlıklar düzeylerine göre, paragraflar, madde işaretli listeler, tablolar ve görseller gösterilir. ODP sunumlarında her slaytın metni ve görselleri ayrı kartlarda listelenir. ODS tablo dosyaları ise bu görüntüleyiciye değil Excel Görüntüleyici'ye gider.
Makro içeren PPTM ve slayt gösterisi olarak kaydedilen PPSX dosyaları da PPTX görüntüleyicide açılır; makrolar çalıştırılmaz. DOCX açılmıyorsa sık görülen iki neden vardır. Birincisi, dosyanın uzantısı .docx olduğu hâlde içi eski DOC biçimindedir; bazı programlar dosyayı dönüştürmeden yeniden adlandırır. İkincisi, dosya bir mesajlaşma uygulaması veya e-posta üzerinden aktarılırken yarım kalmıştır. Dosya boyutu şüpheli derecede küçükse göndericiden yeniden isteyin. Parola korumalı belgeler şifrelendiği için hiçbir tarayıcı görüntüleyicisinde açılmaz.
RTF dosyaları ve hangi aracı ne zaman seçmeli
RTF Görüntüleyici dosyayı paragraflara ayırır ve kalın, italik, altı çizili yazıyı korur. Türkçe karakterler için dosyadaki kod sayfası bilgisini okur; ansicpg1254 gibi bir tanım varsa ı, ş ve ğ harfleri doğru görünür, Unicode olarak kaydedilmiş karakterler de çözülür. Yazı tipleri, renkler, tablo düzeni, gömülü görseller, üstbilgi ve altbilgi gösterilmez; tablo hücrelerindeki metinler düz satırlar olarak akabilir. Ham metin düğmesi biçimsiz görünüme geçer, Düz metin (.txt) indir metni dışa aktarır.
Hangi yolu seçeceğiniz amacınıza bağlıdır. Belgeyi okumak, bir paragrafı kopyalamak veya sunumdaki notlara göz atmak için tarayıcıdaki görüntüleyiciler yeterlidir. Belgenin nasıl basılacağını görmek, değişiklik izlemeyi ve yorumları incelemek ya da biçimi bozmadan düzenlemek için Microsoft Office, LibreOffice veya web tabanlı bir ofis uygulaması gerekir. Belgeyi alıcının kesin aynı görünümle açmasını istiyorsanız kaynak programda PDF olarak dışa aktarıp öyle gönderin.
Tüm görüntüleyicilerde dosya tarayıcınızda çözülür ve içeriği sunucuya yüklenmez; sayfada analiz ve reklam betikleri çalışır. Birden fazla belgeyi aynı anda seçebilir, sekmeler arasında geçiş yapabilirsiniz; Orijinali indir düğmesi dosyayı değiştirilmemiş hâliyle geri verir.
Belgeyi PDF'e çevirmek istiyorsanız yolu doğru seçin. DOCX görüntüleyicideki Yazdır / PDF seçeneği, HTML'e dönüştürülmüş sadeleştirilmiş görünümü basar; sayfa kenarları, üstbilgi ve sayfa sonları özgün belgeyle aynı olmaz. Sayfa düzeninin korunması gereken bir sözleşme, dilekçe veya tez için Word'deki Farklı Kaydet menüsünden PDF seçmek ya da LibreOffice'in PDF olarak dışa aktar komutunu kullanmak gerekir. Sunumlarda da aynı kural geçerlidir: PPTX görüntüleyici içerik listesi verdiği için slayt görünümünde bir PDF ancak sunum programından alınabilir.
Bu rehberdeki araçlar
Anlatılan işlemleri hemen tarayıcınızda, dosyanız sunucuya yüklenmeden yapın:
Sık sorulan sorular
Eski .doc veya .ppt dosyamı açabilir miyim?
Hayır. Görüntüleyiciler Office 2007 sonrası DOCX ve PPTX biçimlerini okur. Eski ikili DOC ve PPT dosyaları için LibreOffice gibi bir ofis programında açıp yeni biçimde kaydetmeniz gerekir.
PowerPoint sunumu neden slayt tasarımıyla görünmüyor?
PPTX Görüntüleyici slaytların görsel düzenini çizmez; metin, tablo, görsel ve notları içerik olarak çıkarır. Tasarımı görmek için PowerPoint, LibreOffice Impress veya web tabanlı bir sunum uygulaması gerekir.
Word belgesinde değişiklik izleme ve yorumlar görünüyor mu?
Görüntüleyici belgenin metin akışını gösterir; yorum balonları, değişiklik izleme işaretleri, üstbilgi ve altbilgi bu görünümde yer almaz. Bu öğeleri incelemek için bir kelime işlemci kullanın.
Word (.doc) indir ile aldığım dosya gerçek bir Word belgesi mi?
Dosya, Word ve LibreOffice'in açabildiği HTML tabanlı bir belgedir. Açıldıktan sonra Farklı Kaydet ile DOCX olarak kaydedebilirsiniz. Karmaşık sayfa düzenlerinde özgün belgeyle farklar olabilir.