Parsel Sınırı KML/KMZ Olarak Nasıl Alınır ve Nasıl Okunur?

Bir arsanın sınırını haritada görmek için artık kadastro müdürlüğüne gitmeniz gerekmiyor: Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'nün (TKGM) Parsel Sorgu uygulaması parsel geometrisini KML dahil birkaç biçimde indirmeye izin veriyor. Bu dosya Google Earth'te ya da bir harita görüntüleyicide açıldığında arsanın köşeleri uydu görüntüsünün üzerine düşer. Ekrandaki çizgi faydalı bir fikir verir, ama tapudaki sınırın kendisi değildir. Aradaki farkı bilmek, yanlış duvarı yanlış yere örmemek için önemlidir.

TKGM Parsel Sorgu'dan dosya almak

Parsel Sorgu, parselsorgu.tkgm.gov.tr adresinde web uygulaması olarak ve iOS ile Android için mobil uygulama olarak sunulur. TKGM'nin kılavuzuna göre uygulama 2014'ten beri taşınmazların temel bilgilerini herkese açık olarak sunuyor. Parseli il, ilçe, köy/mahalle, ada ve parsel numarasıyla, haritaya tıklayarak ya da koordinat girerek bulabilirsiniz.

TKGM'nin uygulama kılavuzu, parsel seçildikten sonra açılan "Öznitelik Bilgileri" bölümündeki sekmeleri tek tek anlatır:

• Koordinat Listesi: Parselin köşe koordinatları listelenir; her birine tıklayınca haritada o noktaya gidilir.
• Kenar Uzunlukları: Parselin cephe uzunlukları listelenir ve haritada gösterilir.
• İndir: Kılavuzun ifadesiyle seçilen parsele ait veriler KML, GeoJSON, Shape ve DXF biçimlerinde indirilir. Kılavuz, indirilen verilerin Google Earth gibi bu biçimi destekleyen yazılımlarda açılabileceğini belirtir.

Erişebildiğimiz kılavuz 2017 tarihli revizyon kaydı taşıyor; arayüz o tarihten sonra değişmiş olabilir. Menü adları farklıysa aynı işlevi "indir" ya da "paylaş" seçenekleri altında arayın. Uygulamanın güncel kullanım koşullarını ve uyarılarını da sayfanın kendisinden okuyun.

Hangi biçimi seçmelisiniz? Google Earth ya da telefonda görmek için KML yeterlidir. CBS yazılımına (ör. QGIS) aktaracaksanız GeoJSON veya Shape daha az dönüşüm ister. Mimar ya da mühendis çizimin üzerine proje yerleştirecekse DXF işine yarar; bu biçimin sınırları için DXF ve DWG farkı yazımıza bakabilirsiniz.

KML ve KMZ dosyasının içi

KML (Keyhole Markup Language), Google'ın Open Geospatial Consortium'a (OGC) sunduğu ve OGC tarafından KML 2.2 olarak standartlaştırılan XML tabanlı bir biçimdir. Bir parsel sınırı tipik olarak şöyle yazılır; aşağıdaki koordinatlar uydurma bir örnektir:

<Placemark>
  <name>Örnek ada/parsel</name>
  <Polygon><outerBoundaryIs><LinearRing>
    <coordinates>
      29.01000,40.99000,0 29.01100,40.99000,0
      29.01100,40.99080,0 29.01000,40.99080,0
      29.01000,40.99000,0
    </coordinates>
  </LinearRing></outerBoundaryIs></Polygon>
</Placemark>

Google'ın KML başvuru belgesine göre üç kurala dikkat edin:

• Sıra boylam, enlem, yükseklik şeklindedir. Günlük kullanımdaki "enlem, boylam" alışkanlığının tersidir. Koordinatları elle bir forma kopyalarken yer değiştirirseniz nokta başka bir ülkeye düşer.
• Bir demet içinde boşluk olmaz; demetler birbirinden boşlukla ayrılır.
• Halkanın son noktası ilk noktayla aynıdır. Dört köşeli bir parselde bu yüzden beş koordinat görürsünüz.

KMZ ise bu dosyanın sıkıştırılmış paketidir. Google'ın belgesine göre KMZ, bir ana KML dosyası ile sıfır ya da daha fazla destek dosyasının ZIP ile paketlenmesinden oluşur; ana dosya geleneksel olarak doc.kml adını taşır.

Google Earth'te açmak

Google Earth'ün web sürümünde KML veya KMZ dosyası proje özelliği ya da veri katmanı olarak içe aktarılabilir. Google'ın belgesine göre proje özelliği olarak içe aktarma en fazla 10.000 öğe veya 250.000 köşe noktası içeren basit dosyalar için uygundur; daha büyük dosyalar salt okunur veri katmanı olarak yeniden denenir. Tek bir parsel bu sınırların çok altındadır. Masaüstü Google Earth Pro'da da dosyayı açıp cetvel aracıyla ölçüm yapabilirsiniz.

Koordinat sistemleri: WGS84, ITRF96 ve TUREF

KML koordinatları WGS84 (World Geodetic System 1984) sisteminde, ondalık derece olarak yazılır. Türkiye'de büyük ölçekli harita üretimi ise başka bir çerçeveye dayanır. Büyük Ölçekli Harita ve Harita Bilgileri Üretim Yönetmeliği şunları tanımlar:

• TUREF (Türkiye Ulusal Referans Çerçevesi): Koordinatları 2005.0 referans epoğunda ITRF96 ile çakışık, zamana bağlı değişimi (hızları) tanımlı dört boyutlu ulusal datum.
• İzdüşüm: Yönetmelik kapsamındaki koordinatlar TUREF'e dayalı olarak, GRS80 elipsoidi ve Transversal Merkatör (TM) izdüşümünde üç derecelik dilimlere göre belirlenir. Yani harita mühendisinin ölçü krokisinde göreceğiniz değerler genellikle derece değil, metre cinsinden sağa ve yukarı değerleridir.
• ED50: Yönetmelik eski Avrupa Datumu 1950'yi de tanımlar ve ED50 ile TUREF arasındaki dönüşümün kurallarını ayrıca düzenler. Eski tarihli pafta ve ölçümlerde bu sistemle karşılaşabilirsiniz.

Pratikte bunun anlamı şudur: KML standardı WGS84 derecelerini beklediği için, indirdiğiniz dosyadaki koordinatlar büyük olasılıkla kadastro verisinin kendi sisteminden dönüştürülerek üretilmiştir. WGS84 ile ITRF tabanlı çerçeveler günlük kullanımda çoğu zaman birbirine çok yakın kabul edilse de, yer kabuğu hareket ettiği için (TUREF tanımında hızların yer alması bu yüzdendir) farklı epoklara ait koordinatlar arasında yıllar içinde ölçülebilir farklar birikebilir. Santimetre hassasiyeti gereken bir işte hangi dönüşümün kullanıldığını bir harita mühendisine sormadan sonuca güvenmeyin.

Ekrandaki çizgi neden birkaç metre kayık görünebilir?

Parsel sınırını uydu görüntüsüne bindirdiğinizde duvarla çizginin tam örtüşmemesi sık görülür. Bunun birden fazla nedeni olabilir ve hangisinin geçerli olduğunu ekrandan anlayamazsınız:

1. Altlık görüntünün kendisi: Uydu ve hava fotoğrafları çekim açısı, arazi eğimi ve işlenme biçimi nedeniyle konum hatası taşıyabilir. Aynı yere farklı haritalarda bakınca binaların hafifçe kaydığını görebilirsiniz.
2. Kadastro verisinin üretim yöntemi: Tüm parseller aynı yöntemle ve aynı hassasiyetle ölçülmemiştir. Eski tarihli, grafik yöntemle üretilmiş paftalardan sayısallaştırılmış sınırlar, güncel ölçülerle üretilmiş sınırlarla aynı doğruluğu taşımayabilir.
3. Dönüşüm: Yukarıda anlatılan sistemler arası dönüşüm küçük farklar üretebilir.
4. Zemindeki durum: Duvar, çit ya da yol, tapudaki sınıra göre yapılmamış olabilir.
5. Telefonun GPS'i: Arazide telefonla "neredeyim" diye bakmak birkaç metrelik hata içerebilir; ağaç ve bina yakınında bu artar.

KML dosyasını tarayıcıda açmak

Google Earth kurulu olmayan bir bilgisayarda ya da dosyayı hızlıca kontrol etmek için KML / KMZ görüntüleyici kullanılabilir. Dosya tarayıcınızda ayrıştırılır ve sunucuya gönderilmez; yalnızca harita altlığı OpenStreetMap sunucularından yüklenir.

• Nokta, çizgi ve alan (poligon) öğeleri harita üzerinde çizilir; öğeye tıklayınca adı görünür.
• KMZ arşivi otomatik açılır; içindeki doc.kml ya da ilk .kml dosyası okunur.
• "Koordinatları CSV indir" tüm köşeleri sıra numarası, enlem ve boylamla Excel'de açılabilen bir tabloya yazar. Değerler Türkçe Excel için ondalık virgül ve noktalı virgül ayırıcıyla yazılır.
• GeoJSON olarak indirip CBS yazılımına aktarabilirsiniz.

Aracın sınırları da var: poligonun alanını hesaplamaz; toplam mesafe yalnızca çizgi öğeleri için hesaplanır, parsel çevresi bu sayıya girmez. Poligonun yalnızca dış sınırı okunur; iç boşluk (örneğin ortasında başka bir parsel bulunan alan) çizilmez. Alan ve kenar uzunluğu için Parsel Sorgu'nun kendi bilgilerine bakın.

Yürüyüş ve spor kayıtlarındaki GPX dosyaları için GPX rota aktarma yazımıza, harita dosyalarının kısa özetine ise KML, KMZ ve GPX rehberimize bakabilirsiniz.