Görüntüleyici.com

Ana sayfa/Rehberler/Harita, CAD & 3D

KML, KMZ ve GPX Harita Dosyalarını Açma

KML koordinatı boylamla başlatır, GPX enlemi öznitelikte tutar, KMZ ise aslında bir ZIP'tir. Bu farkları, görüntüleyicinin neyi çizip neyi atladığını ve mesafe ile tırmanış değerlerinin nasıl hesaplandığını anlatıyoruz.

Kuzey Amerika'yı gösteren dünya küresi
Görsel: kaynak ve lisans bilgisi

Üç biçim neyi, nasıl saklar?

KML (Keyhole Markup Language), Google Earth ile yaygınlaşan ve sonradan OGC tarafından KML 2.2 sürümüyle uluslararası standart olarak kabul edilen XML tabanlı bir biçimdir. Temel yapı taşı Placemark'tır: bir nokta (Point), çizgi (LineString) veya alan (Polygon) ile ad ve açıklama taşır. Bunun yanında klasörler, stiller, harita üzerine yerleştirilen görseller (GroundOverlay) ve uzaktaki başka bir KML'i çağıran NetworkLink gibi öğeler de bulunabilir.

KMZ, KML'in ZIP ile paketlenmiş hâlidir ve içinde ikonlar veya görseller de taşıyabilir. Google'ın KML belgelerine göre Google Earth arşivdeki ilk .kml dosyasını ana dosya olarak yükler; bu dosyanın adı geleneksel olarak doc.kml'dir ve arşivdeki görsellere göreli yollarla başvurur.

GPX 1.1, TopoGrafix tarafından yayımlanan şemaya dayanır. Şemaya göre tüm koordinatlar WGS84 datumundadır, ölçüler metriktir ve zamanlar UTC olarak ISO 8601 biçiminde yazılır. Üç ana öğe vardır: tekil noktalar için wpt, planlanmış güzergâhlar için rte ve içindeki rtept'ler, fiilen kaydedilmiş izler için trk. İzler trkseg adlı parçalara bölünür; GPS sinyali kesildiğinde ya da cihaz kapatılıp açıldığında yeni bir parça başlar.

Koordinat sırası ve sık karışıklıklar

KML'de koordinatlar 'boylam,enlem,yükseklik' sırasıyla ve ondalık derece olarak yazılır; yükseklik isteğe bağlıdır. GPX'te ise enlem ve boylam lat ve lon öznitelikleriyle ayrı ayrı verilir. Pek çok harita uygulaması ekranda önce enlemi gösterdiği için elle hazırlanan dosyalarda sıranın ters çevrilmesi sık rastlanan bir hatadır. Ankara yakınındaki 39,9 enlem ve 32,8 boylam yer değiştirirse nokta yüzlerce kilometre güneydoğuya, Orta Doğu'daki çöl bölgelerine düşer. Noktalarınız beklenmedik bir ülkede görünüyorsa ilk kontrol edilecek şey budur.

İkinci kaynak biçim farkıdır. KML ve GPX ondalık derece bekler; 39°55'12" gibi derece-dakika-saniye değerlerinin önce ondalığa çevrilmesi gerekir. Tapu, kadastro ve mühendislik çalışmalarında sık kullanılan metre cinsinden projeksiyon koordinatları (TM veya UTM gibi) de bu dosyalara doğrudan yazılamaz; önce WGS84 enlem ve boylamına dönüştürülmelidir. Dönüşümde hangi datum ve dilim kullanıldığı, çalışmayı hazırlayan kişiden teyit edilmelidir.

Yükseklik verisi de temkinle okunmalı. GPS alıcılarının ürettiği yükseklik, yatay konuma göre genellikle daha gürültülüdür. Bazı uygulamalar kayıttan sonra yükseklikleri bir sayısal yükseklik modelinden yeniden hesaplar, bazıları ham değeri bırakır.

Görüntüleyici neyi çizer, neyi atlar?

KML / KMZ görüntüleyici Placemark içindeki noktaları, çizgileri, Google'ın gx:Track uzantısıyla kaydedilmiş izleri ve alanların dış sınırını çizer. KMZ'de önce doc.kml aranır, yoksa arşivdeki ilk .kml dosyası kullanılır. GPX görüntüleyici trk ve rte öğelerini çizgi, wpt öğelerini işaretçi olarak gösterir. Her çizgi ayrı renkle çizilir ve tıklandığında adı, uzunluğu ve nokta sayısı görünür. KML açıklamalarındaki HTML, zararlı içerik temizlendikten sonra açılır pencerede gösterilir.

Bazı öğeler çizilmez. Dosyadaki stil tanımları, yani renkler ve ikonlar, kullanılmaz; araç kendi renk paletini ve daire işaretçileri kullanır. GroundOverlay görselleri, NetworkLink ile çağrılan uzak içerikler, 3B modeller ve zaman animasyonları atlanır. Alanlardaki iç boşluklar (innerBoundaryIs) çizilmez. Haritada en fazla 500 işaretçi gösterilir, ancak dışa aktarılan CSV tüm noktaları içerir.

Dosyanız sunucuya yüklenmez, ayrıştırma tarayıcıda yapılır. Harita altlığı ise OpenStreetMap karo sunucularından yüklenir. Bu isteklerde dosya içeriği gönderilmez; yine de hangi karoların istendiği, haritada hangi bölgeye baktığınızı dolaylı olarak ortaya koyar.

Harita açıldığında görünüm tüm öğeleri kapsayacak şekilde otomatik ayarlanır. Dünyanın iki ucunda noktalar varsa, örneğin 0 enlem ve 0 boylamdaki hatalı bir kayıt yüzünden harita Atlas Okyanusu'na kadar genişliyorsa, bu durum dosyada koordinatı boş bırakılmış ya da sıfırlanmış bir nokta olduğuna işaret eder. CSV çıktısında bu satırı bulup kaynağında düzeltmek en hızlı yoldur

Mesafe, tırmanış ve dışa aktarma

Mesafe, ardışık noktalar arasındaki uzaklıkların haversine formülüyle, yani Dünya'yı 6.371 km yarıçaplı bir küre kabul ederek toplanmasıyla bulunur. Yükseklik farkı mesafeye katılmaz. Küre varsayımından doğan sapma çoğu kullanım için küçüktür, ancak sonuç resmî ölçüm yerine geçmez.

Toplam tırmanış, yükseklik verisi olan izlerde ardışık noktalar arasındaki bütün pozitif farkların toplanmasıyla hesaplanır ve herhangi bir yumuşatma uygulanmaz. GPS gürültüsü küçük iniş çıkışları da toplama kattığı için bu değer, veriyi yumuşatan ya da yükseklik modeli kullanan spor uygulamalarının gösterdiğinden yüksek çıkabilir. Dosyada yükseklik (ele) alanı yoksa tırmanış gösterilmez.

İki dışa aktarma seçeneği vardır. CSV çıktısı Tür, Ad, Sıra, Enlem, Boylam ve Yükselti sütunlarını noktalı virgülle ayırır, ondalıklarda virgül kullanır ve Türkçe ayarlı Excel'de doğrudan sütunlara ayrılır. GeoJSON çıktısı noktaları, çizgileri ve alanları bir FeatureCollection olarak yazar; GeoJSON standardına uygun olarak koordinatlar boylam, enlem sırasındadır ve yükseklik değerleri bu çıktıya dahil edilmez. GPX'teki zaman damgaları iki çıktıda da yer almaz. GeoJSON dosyasını JSON görüntüleyicide açarak yapısını inceleyebilir ya da coğrafi bilgi sistemi programlarına katman olarak ekleyebilirsiniz.

Dosyayı nereden alırsınız, hata mesajları ne anlatır?

Google Earth'te bir klasöre sağ tıklayıp farklı kaydettiğinizde KML veya KMZ elde edersiniz. Spor saatleri ve rota uygulamalarının çoğunda bir aktiviteyi ya da planlanmış rotayı GPX olarak dışa aktarma seçeneği bulunur; menü adları uygulamaya göre değişir. Bir aktiviteyi dışa aktarırken izin (trk) mi yoksa planlanmış güzergâhın (rte) mı indirildiğine dikkat edin: ikincisinde yalnızca dönüş noktaları vardır ve çizgi köşeli görünür.

'Dosyada görüntülenebilir konum verisi bulunamadı' uyarısı, KML'in yalnızca NetworkLink, GroundOverlay veya stil tanımları içerdiği, gerçek geometri taşımadığı durumlarda görülür. 'KMZ içinde .kml dosyası bulunamadı' mesajı arşivin KML içermediğini, 'geçerli bir KML/GPX belgesi değil' mesajı ise XML'in bozuk olduğunu gösterir. Yarım kalan bir GPX kaydında dosyanın sonundaki kapanış etiketleri eksik olabilir; bu durumda dosyayı bir metin editöründe açıp sona </trkseg></trk></gpx> satırlarını eklemek çoğu zaman yeterli olur.

Bu rehberdeki araçlar

Anlatılan işlemleri hemen tarayıcınızda, dosyanız sunucuya yüklenmeden yapın:

Sık sorulan sorular

KMZ açılıyor ama fotoğraflar ve ikonlar görünmüyor. Neden?

Görüntüleyici yalnızca geometriyi, adları ve açıklamaları işler; arşivdeki görselleri, stil ikonlarını ve GroundOverlay katmanlarını kullanmaz. Bu öğeleri görmek için Google Earth gibi bir uygulama gerekir.

Tırmanış değeri spor uygulamamdakinden neden farklı?

Araç ham yükseklik farklarını yumuşatmadan toplar. Uygulamalar farklı yumuşatma yöntemleri veya yükseklik modelleri kullanabildiği için sonuçlar değişir; hangisinin doğru olduğu ölçüm amacına bağlıdır.

GPX kaydımdaki süre ve tempo neden görünmüyor?

Ayrıştırıcı zaman damgalarını okumaz; yalnızca konum ve yükseklik kullanılır. Süre ve tempo analizi için kaydı üreten uygulamayı veya bir antrenman analiz aracını kullanın.

Bir parselin alanını hesaplayabilir miyim?

Hayır. Araç çizgi uzunluklarını hesaplar, alan hesabı yapmaz. Arsa ve parsel alanı için resmî kaynak tapu ve kadastro kayıtlarıdır.