Görüntüleyici.com

Ana sayfa/Rehberler/Banka & Finans

Banka Ekstresi Dosyalarını Okuma: MT940, CAMT.053 ve QBO/IIF

MT940 etiketlerle yazılmış düz metindir, CAMT.053 ISO 20022'nin XML ekstresidir, QBO ve IIF ise QuickBooks'un dünyasından gelir. Her birinin yapısını ve tabloya çevirirken yapılan hataları anlatıyoruz.

Ahşap masada hesap makinesi, gözlük, kalem ve bozuk paralar
Görsel: kaynak ve lisans bilgisi

MT940: etiketlerle yazılmış düz metin

MT940, SWIFT'in 9. kategori mesajlarından biri olan müşteri hesap ekstresidir. Satırlar iki nokta arasındaki etiketlerle başlar: :20: işlem referansı, :25: hesap numarası, :28C: ekstre ve sayfa numarası, :60F: açılış bakiyesi, :61: hareket satırı, :86: hesap sahibine açıklama, :62F: kapanış bakiyesi ve :64: kullanılabilir kapanış bakiyesi. Etiketteki F son değer, M ise çok sayfalı ekstrelerde ara değer anlamına gelir.

:61: satırı yoğun bir yapıdır. Sırasıyla YYAAGG biçiminde valör tarihi, isteğe bağlı AAGG biçiminde kayıt tarihi, borç-alacak işareti, isteğe bağlı fon kodu, virgülle ondalık ayrılmış tutar, işlem türü kodu (N, S veya F harfi ile üç karakter, örneğin NTRF) ve referanslar gelir. İşaret C (alacak), D (borç), RC ve RD olabilir. Dikkat: RC 'alacağın iptali' olup borç kaydıdır, RD ise 'borcun iptali' olup alacak kaydıdır.

:86: alanının içeriği bankadan bankaya değişir. Bazı bankalar karşı taraf adını, IBAN'ı ve açıklamayı yapılandırılmış alt alanlarla yazar, bazıları serbest metin kullanır. Uzun açıklamalar birkaç satıra bölünür.

:28C: alanındaki ekstre numaraları da bir kontrol aracıdır. Numaralar ardışık ilerlemeli; aradan bir numara eksikse bir günün ekstresi muhasebe sistemine hiç aktarılmamış olabilir. Benzer biçimde bir ekstrenin :60F: açılış bakiyesi, bir önceki ekstrenin :62F: kapanış bakiyesine eşit olmalıdır.

CAMT.053: ISO 20022'nin XML ekstresi

ISO 20022'nin nakit yönetimi (camt) ailesinde üç raporlama mesajı öne çıkar: gün içi hesap raporu camt.052, gün sonu hesap ekstresi camt.053 ve tekil borç-alacak bildirimi camt.054. CAMT.053'te kök öğe BkToCstmrStmt'dir. Her Stmt bloğunda hesap bilgisi (Acct, çoğunlukla IBAN), bakiyeler (Bal) ve hareketler (Ntry) bulunur. Havale açıklaması genellikle RmtInf altındaki Ustrd alanındadır.

Bakiyeler kodla ayrılır: OPBD açılış defter bakiyesi, CLBD kapanış defter bakiyesi, CLAV kullanılabilir kapanış bakiyesi, PRCD önceki dönemin kapanış bakiyesidir. MT940'tan farklı olarak tutarlar işaretsiz ve noktalı ondalıkla yazılır; yön CdtDbtInd alanındaki CRDT veya DBIT değeriyle belirtilir. camt.053.001.02 ile daha yeni sürümler arasında alan farkları vardır; bankanızın hangi sürümü gönderdiğini dosyanın ad alanından görebilirsiniz.

Geçiş takvimi sık soruluyor. Swift, uluslararası ödeme talimatlarında MT ile ISO 20022'nin birlikte kullanım dönemini Kasım 2025'te sona erdirdi. Ekstre ve raporlama mesajları bu tarihin kapsamı dışında kaldı. J.P. Morgan'ın Swift duyurularına dayanan açıklamasına göre bu mesajlar için birlikte kullanım döneminin sonu Kasım 2028 olarak iletilmiş durumda. Bankaların kurumsal müşterilere sunduğu dosya biçimleri kendi takvimlerine bağlıdır; MT940 almaya devam edip etmeyeceğinizi bankanızdan teyit edin. Geçiş döneminde aynı hesap için hem MT940 hem CAMT.053 alan şirketler, iki dosyanın bakiyelerini bir süre karşılaştırarak yeni biçime güvenle geçebilir.

QBO ve IIF: QuickBooks tarafı

Intuit'in belgelerine göre IIF (Intuit Interchange Format), QuickBooks Desktop'ın listeleri ve işlemleri içe ve dışa aktarmak için kullandığı, sekmeyle ayrılmış ASCII metin dosyasıdır. Ünlem işaretiyle başlayan başlık satırları (örneğin !TRNS ve !SPL) sonraki satırların sütunlarını tanımlar. Bir işlem TRNS satırıyla başlar, SPL satırlarıyla hesaplara dağıtılır ve ENDTRNS ile kapanır. Intuit, IIF içe aktarımında hata denetiminin sınırlı olduğunu ve biçim hatalı verinin uyarı vermeden yanlış aktarılabileceğini belirtir.

Bu uyarı, IIF dosyasını içe aktarmadan önce tabloda gözden geçirmenin neden değerli olduğunu açıklar. Tarih sütununun beklenen biçimde olup olmadığına, tutarlarda binlik ayırıcı kullanılıp kullanılmadığına ve hesap adlarının şirket dosyanızdaki adlarla birebir eşleşip eşleşmediğine bakın. Intuit'in belgelerine göre dosyada şirket dosyasında bulunmayan bir hesap adı geçerse bu hesap yeni bir banka hesabı olarak oluşturulur; tek harflik bir yazım farkı bile hesap planınıza istenmeyen bir kalem ekleyebilir

QBO ise bankaların Web Connect için sunduğu, OFX tabanlı işlem dosyasıdır. Her hareket bir STMTTRN bloğunda durur: DTPOSTED tarih, TRNAMT işaretli tutar, NAME ve MEMO açıklama, FITID ise bankanın işleme verdiği benzersiz kimliktir. FITID, aynı işlemin iki kez içe aktarılmasını önlemek için kullanılır; bu yüzden kimliği elle değiştirilmiş bir dosya mükerrer kayıt üretebilir. Intuit'e göre Web Connect dosyasını QuickBooks Desktop'a aktarmak için program içinde Intuit hesabıyla oturum açmak gerekir. QuickBooks'un şirket dosyası (.qbw) ve yedekleri (.qbb) bu biçimlerden farklıdır; yalnızca QuickBooks ile açılır.

Tarayıcıda tabloya çevirme ve kontrol listesi

MT940, CAMT.053 ve QBO/IIF görüntüleyicileri aynı ayrıştırıcıyı kullanır ve biçimi uzantıdan değil içerikten anlar: :20: veya :61: etiketi varsa MT940, BkToCstmrStmt ya da camt.053 ifadesi varsa CAMT.053, !TRNS başlığı varsa IIF, OFX veya STMTTRN etiketi varsa QBO. Tablo tarih, işaretli tutar, para birimi, tür, açıklama ve referans sütunlarından oluşur; bakiyeler özet kartlarında görünür. Hücreleri düzenleyip Excel (.xlsx) veya UTF-8 CSV olarak indirebilirsiniz. Orijinal dosya değişmez ve sunucuya yüklenmez.

Aktarmadan önce basit bir sağlama yapın: açılış bakiyesi ile hareketlerin toplamı kapanış bakiyesini vermeli. Tutmuyorsa birkaç olasılık var. Birden fazla ekstre içeren MT940 dosyalarında tablo tüm hareketleri listeler, ama özet kartlardaki açılış ve kapanış değerleri dosyada en son okunan ekstreye aittir. Ayraç da önemlidir: SWIFT'te ondalık ayırıcı virgüldür ve araç noktayı binlik ayırıcı sayar. Standart dışı olarak nokta kullanan bir dosyada 1500.00 tutarı 100 kat büyük okunur. Ayrıca araç işaretinde D harfi geçen her satırı çıkış kabul eder; RC ve RD ile işaretlenmiş iptal kayıtlarının yönünü bankanın PDF ekstresiyle karşılaştırın.

IIF dosyaları para birimi taşımaz, tutarlar ham değer olarak gösterilir. TRNS ve SPL satırları ayrı ayrı listelendiği için tutar sütununun toplamı işlem toplamını vermez. CAMT tarafında camt.053 ekstrelerinin yanında camt.052 hesap raporları ve camt.054 bildirimleri de tanınır; camt.054 bakiye taşımadığı için yalnızca hareketler listelenir. Ekstreyi bir danışmanla paylaşacaksanız IBAN ve karşı taraf adlarını önce maskeleyin. Araç bir banka hizmeti değildir; tutarların resmî kaynağı bankanızın kayıtlarıdır.

Bu rehberdeki araçlar

Anlatılan işlemleri hemen tarayıcınızda, dosyanız sunucuya yüklenmeden yapın:

Sık sorulan sorular

MT940 dosyamın uzantısı .sta veya .txt. Açılır mı?

Evet. Biçim içerikteki :20: ve :61: etiketlerinden tanınır, uzantı belirleyici değildir. Dosya bu etiketleri içermiyorsa MT940 değildir.

Tutarlar neden olması gerekenden 100 kat büyük görünüyor?

SWIFT standardında ondalık ayırıcı virgüldür. Standart dışı olarak nokta kullanan dosyalarda araç noktayı binlik ayırıcı sayar ve 1500.00 değerini 150000 olarak okur. Bu durumda bankanızdan standart biçimde dosya isteyin.

MT940 yakında tamamen kullanılamaz mı olacak?

Kasım 2025'te sona eren birlikte kullanım dönemi ödeme talimatlarını kapsıyordu. Ekstre mesajları için bu dönemin sonu, bankaların aktardığı Swift duyurularına göre Kasım 2028. Kendi hesabınız için geçerli takvimi bankanıza sorun.

Excel çıktısı muhasebe programıma doğrudan aktarılır mı?

Bu, programın içe aktarma şablonuna bağlıdır. Çıktı genel bir tablodur; sütun adlarını ve tarih biçimini programınızın beklediği düzene getirmeniz gerekebilir.