SRT, WebVTT ve ASS'in yapısı
SRT (SubRip), en yaygın altyazı biçimidir ve resmi bir standart kuruluşunca yayımlanmış bir şartnamesi yoktur; kuralları SubRip programından kalma yerleşik bir uygulamadır. Dosya boş satırlarla ayrılmış bloklardan oluşur. Her blokta önce bir sıra numarası, sonra 00:01:02,500 --> 00:01:05,000 biçiminde başlangıç ve bitiş zamanı, ardından bir veya iki satır metin gelir. Milisaniyeler virgülle ayrılır.
WebVTT, W3C'nin yayımladığı ve HTML5 video oynatıcıların track öğesiyle kullandığı biçimdir. W3C şartnamesine göre dosya WEBVTT satırıyla başlamalı, UTF-8 ile kodlanmalı ve text/vtt türüyle sunulmalıdır. Zaman damgalarında milisaniye noktayla ayrılır ve tam üç hanedir; saat sıfırsa yazılmayabilir, yani 01:05.000 de geçerlidir. Blok numarası zorunlu değildir. VTT ayrıca zaman satırının sonuna konum, hizalama ve boyut ayarları eklemeye, NOTE ile yorum ve STYLE ile stil blokları yazmaya izin verir.
ASS ve SSA (Advanced SubStation Alpha) daha çok hayran çevirilerinde ve karaoke altyazılarında kullanılır. Yazı tipi, renk, konum ve efektler Styles bölümünde tanımlanır; replikler Events bölümünde Dialogue satırları olarak durur ve süslü parantez içinde biçim komutları taşıyabilir.
SRT'nin standart olmayan ama yaygın bir özelliği, metin içinde i, b ve u gibi basit HTML etiketleriyle italik, kalın ve altı çizili yazı kullanılmasıdır; iç ses ve şarkı sözleri çoğu zaman italik yazılır. Oynatıcıların hepsi bu etiketleri yorumlamaz, bazıları etiketi olduğu gibi ekranda gösterir. Altyazı Görüntüleyici tabloda bu etiketleri temizler, bu yüzden bir satırın italik olup olmadığını görmek için dosyanın ham metnine bakmanız gerekir. Bir replik içindeki satır sonları korunur ve tabloda da ayrı satır olarak görünür.
Altyazı Görüntüleyici ne gösterir?
Altyazı Görüntüleyici'ye .srt, .vtt, .ass veya .ssa dosyasını sürüklediğinizde biçim içerikten otomatik algılanır. Replikler sıra numarası, zaman aralığı ve metin sütunlarından oluşan bir tabloda listelenir. Üstte toplam satır sayısı ve son repliğin bitişine göre hesaplanan toplam süre yazar. Arama kutusuna bir kelime yazarak yalnızca o kelimeyi içeren satırları süzebilirsiniz; bir karakterin adını ya da çevirisinden şüphelendiğiniz bir terimi bulmak için kullanışlıdır.
VTT'deki biçim etiketleri ve ASS'teki süslü parantezli komutlar tabloda temizlenmiş metin olarak görünür. Düz metin (.txt) indir düğmesi zaman kodlarını atarak yalnızca replik metinlerini arka arkaya dizer; çeviri kontrolü, kelime sayımı veya bir videonun dökümünü çıkarmak için işe yarar.
Araç bir altyazı düzenleyicisi değildir. Zaman kodlarını kaydırmaz, satırları yerinde değiştirmez, biçimler arasında dönüştürme yapmaz ve altyazıyı videonun üzerinde oynatmaz. Görevi dosyayı okunur hâle getirmek ve hatalı blokları görmenizi kolaylaştırmaktır.
Sık görülen sorunlar ve nedenleri
Türkçe karakterlerin ı, ş, ğ yerine anlamsız işaretler olarak görünmesi en yaygın şikâyettir. Eski SRT dosyalarının çoğu UTF-8 yerine Windows-1254 kod sayfasıyla kaydedilmiştir ve dosyada bunu belirten bir bilgi yoktur. Görüntüleyici, UTF-8 ile okunduğunda çok sayıda bozuk karakter çıkan dosyaları Windows-1254 olarak yeniden okumayı dener; bu yüzden ekranda doğru görünen bir dosya televizyonunuzda veya oynatıcınızda hâlâ bozuk olabilir. Kalıcı çözüm dosyayı UTF-8 olarak yeniden kaydetmektir. Not Defteri'nde Farklı Kaydet penceresindeki kodlama seçeneği bunun için yeterlidir. WebVTT şartnamesi zaten UTF-8 ister.
Altyazının baştan sona aynı miktarda erken ya da geç gelmesi, videonun farklı bir sürümüne ait altyazı kullanıldığını ya da başa eklenmiş bir jenerik olduğunu gösterir; tüm zaman kodlarının aynı miktarda kaydırılmasıyla düzelir. Kayma zamanla büyüyorsa sorun kare hızı farkıdır, örneğin saniyede 25 kare için hazırlanmış altyazı 23,976 karelik bir kopyada kullanılıyordur; bu durumda sabit kaydırma işe yaramaz, oranlı düzeltme gerekir. VLC gibi oynatıcıların altyazı gecikmesi ayarı ilk durumu dosyaya dokunmadan geçici olarak çözer.
Görüntüleyicide satır sayısı beklenenden azsa veya iki replik tek satırda birleşmişse bloklar arasındaki boş satır eksiktir. Zaman satırındaki bir yazım hatası, örneğin noktalı virgül veya eksik ok işareti, o bloğun hiç okunmamasına yol açar. SRT dosyasının uzantısını .vtt yapmak da yetmez: başa WEBVTT satırı eklenmeli ve milisaniyedeki virgüller noktaya çevrilmelidir.
Düzeltmeyi nerede yapmalı?
Birkaç yazım hatası veya tek bir bozuk zaman satırı için basit bir metin düzenleyici yeterlidir. Önce görüntüleyicide aramayla sorunlu satırı bulun, sonra aynı dosyayı Not Defteri, TextEdit veya bir kod düzenleyicide açıp düzeltin ve UTF-8 olarak kaydedin. Ardından dosyayı görüntüleyiciye yeniden bırakarak blok sayısının ve zamanların doğru okunduğunu kontrol edin.
Tüm dosyayı kaydırmak, kare hızı dönüştürmek veya SRT ile VTT arasında çeviri yapmak için Subtitle Edit ya da Aegisub gibi özel altyazı programları daha uygundur. Bu işleri elle yapmaya çalışmayın; yüzlerce satırda bir hane hatası bile senkronu bozar.
Altyazıyı oynatıcıya tanıtmanın en kolay yolu dosya adlarını eşleştirmektir. VLC, Kodi ve Plex gibi pek çok oynatıcı, video ile aynı klasörde duran ve aynı adı taşıyan bir altyazı dosyasını, örneğin film.mkv yanında film.srt, otomatik olarak yükler; bazıları film.tr.srt gibi dil ekli adları da tanır. Hangi kalıbın desteklendiği oynatıcıdan oynatıcıya değişir, bu yüzden kendi oynatıcınızın belgelerine bakın. Altyazı videonun içine gömülüyse, yani MKV veya MP4 kapsayıcısında ayrı bir iz olarak duruyorsa, elinizde ayrı bir .srt dosyası yoktur; görüntüleyicide incelemek için önce MKVToolNix gibi bir araçla izi dışa aktarmanız gerekir. Görüntüye yakılmış altyazılar ise metin değil resim olduğu için hiçbir altyazı aracıyla düzenlenemez.
Dosya tarayıcıda okunur ve içeriği sunucuya yüklenmez. Yayımlanmamış bir yapımın altyazısını incelerken bu fark önemlidir; sayfada analiz ve reklam betiklerinin çalıştığını da bilin.
Bu rehberdeki araçlar
Anlatılan işlemleri hemen tarayıcınızda, dosyanız sunucuya yüklenmeden yapın:
Sık sorulan sorular
SRT ile VTT arasındaki temel fark nedir?
VTT dosyası WEBVTT satırıyla başlamak zorundadır, milisaniyeleri noktayla ayırır ve konum ile stil ayarlarını destekler. SRT'de başlık satırı yoktur, milisaniyeler virgülle ayrılır ve her bloğun sıra numarası bulunur. Web tarayıcılarının yerleşik video oynatıcısı WebVTT kullanır.
Altyazıdaki Türkçe karakterler neden bozuk görünüyor?
Dosya büyük olasılıkla Windows-1254 kod sayfasıyla kaydedilmiş, oynatıcı ise UTF-8 bekliyor. Dosyayı bir metin düzenleyicide açıp UTF-8 kodlamasıyla yeniden kaydetmek genellikle sorunu çözer.
Bu araçla altyazıyı birkaç saniye kaydırabilir miyim?
Hayır. Altyazı Görüntüleyici dosyayı okur, arar ve düz metin olarak dışa aktarır; zaman kodlarını değiştirmez. Kaydırma için özel altyazı düzenleme programları veya oynatıcınızın altyazı gecikmesi ayarı kullanılır.
YouTube'un SBV biçimi destekleniyor mu?
SBV dosyaları zaman aralığını farklı bir düzende yazdığı için görüntüleyicide satır bulunamadı uyarısı verebilir. Desteklenen biçimler SRT, WebVTT, ASS ve SSA'dır.